Brzeziny: miasteczko z mostem z macew

Brzeziny. Ludzie są mili. Slow life. Życie nocne toczy się w parku miejskim i lokalnych kebabach, natomiast życie dzienne – wokół rynku i bazaru. W mieście żyje ok. 12 tys. osób – mniej więcej tyle, co przed wojną, z tym że w 1938 r. ponad połowę stanowili Żydzi.

Wśród brzezińskiej społeczności żydowskiej przeważali ludzie ubodzy, którzy żyli z handlu bydłem i odzieżą oraz pośrednictwa.Pod koniec XIX wieku ci, którzy się dorobili, zaczęli wykupywać działki i inwestować w budynki mieszkalne. Za sprawą otwieranych przez nich warsztatów krawieckich i sklepików miasto rozkwitło. Mieszkańcy mogli znaleźć zatrudnienie w pracowniach chałupniczych, które zazwyczaj były zlokalizowane w prywatnych mieszkaniach. Szyto w nich tanią odzież męską na eksport do Rosji. Przed wojną wielu krawcom doskwierała bieda i gnębił ich głód. Maszyny zaczynały turkotać już o 7.00 rano, a cichły – o 23.00. Dzienny utarg wynosił od 1,5 do 3 złotych.

Po Żydach pozostało kilkadziesiąt kamienic z przełomu XIX i XX wieku. Dużą część z nich przerobiono na TBS-y. Pracownik Muzeum Regionalnego szacuje, że mieszkańcy tego rodzaju budownictwa mogą stanowić jedną czwartą ludności miasta.

Podobno wśród części lokalsów panuje antysemityzm. To by tłumaczyło, dlaczego na murach budynków gdzieniegdzie widnieją niedbale wysprejowane Gwiazdy Dawida. Na kilka ulicach Brzezin od 1940 r. istniało getto. Około 200 tys. brzezińskich ofiar Holocaustu zostało zamordowanych przy użyciu spalin ciężarówek w Chełmie nad Nerem, gdzie otwarto pierwszy ośrodek masowej zagłady Żydów. Tylko pięciu osobom udało się uciec.

Na podwórze Muzeum Regionalnego przy ul. Piłsudskiego 49 zwieziono fragmenty macew. Niegdyś posłużyły hitlerowcom do budowy mostu na rzece Mrożycy. Aż trudno w to uwierzyć, ale został on zdemontowany dopiero w 2013 r., a macewy przewieziono tutaj. Nie ma komu i nie ma za co przetransportować ich na lokalny cmentarz żydowski przy ulicy Reymonta 3A. Zresztą miejsce zostało zdewastowane podczas II wojny światowej, a w okresie PRL-u… włączono je do żwirowni, więc nie trudno się domyśleć, co stało się ze spoczywającymi tutaj szczątkami. Zamiast kwiatów na kilku nagrobkach, które usiłuje wchłonąć dzika trawa, leżą potłuczone butelki po piwie.

W XIX w. w mieście wzniesiono jedną z najpiękniejszych synagog w środkowej Polsce, ale została ona doszczętnie zniszczona w 1940 roku. W Brzezinach można znaleźć XVII-wieczny klasztor, kilka starych kościołów, szpital, który specjalizuje się w raku jelita grubego oraz jedyny w swoim rodzaju Sklep na Wagę. Jego półki uginają się od świeżych ziół, kasz i makaronów, naparów ziołowych oraz dwóch rodzajów antyrakowych pestek moreli. Nie każdy wie, że w Brzezinach urodził się Zbigniew Zamachowski. Dzięki jego znajomościom w miasteczku dało koncert paru znanych muzyków, m.in. Stanisław Soyka i Gregorz Turnau.

Na miejscu utrzymanie nie jest drogie. W barze u Kucia koło Delikatesów Centrum za 8,5 zł można zjeść smaczny, dwudaniowy obiad. Warto również skosztować kefiru Jogo z Łódzkiej Spółdzielni Mleczarskiej, fantastycznego twarogu solankowego wędzonego z wielkopolskiej Środzkiej Spółdzielni Mleczarskiej „JANA”, surówki „Kaśka”, która jest dowożona aż z małopolskich Raciborowic, a w sezonie letnim – dostępnej niemal w każdym sklepie drożdżówki z truskawkami. Dobre warunki noclegowe znajdują się w pokojach gościnnych Greys, które zostały wyposażone w telewizję, mają dostęp do wi-fi i są wyposażone w aneksy kuchenne.

Zaledwie kilka kilometrów od miasta znajduje się wjazd na czarny szlak rowerowy wokół Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich (należy pojechać drogą krajową nr 72, a następnie skręcić w Ludwika Waryńskiego). Lokalni cykliści polecają wycieczki w stronę Tadzina, Grzmiącej, Szymaszek czy Jaroszek. Niestety, Brzeziny należą do 30 najbardziej zanieczyszczonych miast Polski, a obok kontenerów na śmieci można w nich znaleźć kontenery na węgiel. Na wiejskie powietrze nie ma co liczyć.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s